Lekkoatletyka dla dzieci – od ilu lat i dlaczego to baza pod każdy sport?

Lekkoatletyka rzadko bywa pierwszym pomysłem rodzica. Dziecko idzie na piłkę, na basen, na karate — a na bieżnię trafia zwykle dopiero wtedy, gdy ktoś w szkole zauważy, że szybko biega. Szkoda, bo to jedyna dyscyplina, która uczy wszystkich podstawowych ruchów naraz: biegu, skoku i rzutu. Reszta sportów na tym bazuje.

Od ilu lat zapisać dziecko

Kluby przyjmują zwykle od 7–8 lat, czyli od pierwszych klas szkoły podstawowej, a niektóre prowadzą grupy ogólnorozwojowe już od 5–6 lat.

• 5–7 lat — zabawowe formy. Biegi z przeszkodami, skoki przez skakankę, rzuty piłeczką. Nie ma stopera, nie ma wyników, jest nauka panowania nad własnym ciałem.
• 8–11 lat — wielobój. Dziecko próbuje wszystkiego po kolei: sprint, bieg średni, skok w dal, skok wzwyż, rzut piłeczką palantową. To najważniejszy etap i nie należy go skracać.
• 12–14 lat — pierwsze ukierunkowanie. Widać już, czy dziecko jest sprinterem, skoczkiem czy biegaczem długodystansowym, ale trening wciąż obejmuje całość.
• 15 lat i więcej — specjalizacja. Wybór konkurencji, regularne zawody, plan startowy na sezon.

Na lekkoatletykę nie jest za późno nawet w wieku dwunastu lat. Dziecko, które wcześniej grało w piłkę albo pływało, wchodzi w trening z gotową wydolnością — brakuje mu tylko techniki, a tej uczy się szybciej niż siedmiolatek.

Dlaczego inni trenerzy wysyłają tu swoje dzieci

W praktyce lekkoatletyka pełni rolę, którą w gimnastyce pełni akrobatyka: buduje fundament, na którym stoi każda inna dyscyplina.

• Technika biegu. Większość dzieci biega nieefektywnie — za krótkim krokiem, z rękami w poprzek ciała. Na boisku nikt tego nie poprawia, na bieżni to pierwsza rzecz, którą się ustawia.
• Siła odbicia i lądowania. Skoki uczą nie tylko wybicia, ale też bezpiecznego przyjmowania ciężaru ciała — a to właśnie na lądowaniu najczęściej kończy się kontuzją w sportach zespołowych.
• Symetria. Rzuty wykonuje się obiema rękami, biegi obciążają obie nogi równo. Po dyscyplinach jednostronnych, takich jak tenis czy szermierka, to naturalne uzupełnienie.
• Mierzalny postęp. Dziecko widzi swój wynik w sekundach i centymetrach. Rywalizuje z własnym rekordem, nie z kolegą — dla wielu dzieci to łagodniejsza forma współzawodnictwa niż mecz.

Jak wygląda trening

Zwykle dwa razy w tygodniu po 60–90 minut, w grupach wiekowych. Zimą na hali lub w szkolnej sali, od wiosny na stadionie. Jednostka treningowa to rozgrzewka, część techniczna poświęcona jednej konkurencji i część ogólnorozwojowa — skoczność, gibkość, wzmacnianie.

Zawody dla młodszych roczników to najczęściej mityngi wieloboju i biegi przełajowe. Start nie jest obowiązkowy, ale warto o to zapytać w klubie, bo niektóre grupy są prowadzone wyraźnie pod rywalizację.

Sprzęt: mniej, niż się wydaje

• Buty treningowe — zwykłe, dobrze amortyzowane obuwie sportowe. To jedyny realny wydatek na start.
• Kolce — dopiero gdy dziecko zacznie startować w zawodach, zwykle nie wcześniej niż po roku treningu. Kupowanie ich wcześniej nie ma sensu, a dla młodych stawów bywa obciążające.
• Ubranie na zewnątrz. Sezon na stadionie trwa od marca do października, więc przyda się bluza i wiatrówka — treningi odbywają się także przy niskiej temperaturze.

Sprzęt do skoków i rzutów zapewnia klub.

Ile to kosztuje

Lekkoatletyka to jeden z tańszych sportów w katalogu: wiele klubów działa przy UKS-ach lub miejskich ośrodkach sportu, a składki mieszczą się zwykle w przedziale 100–200 zł miesięcznie. Do tego dochodzą sporadyczne opłaty startowe i licencja zawodnicza, gdy dziecko zacznie startować.

Dla porównania stawek w innych dyscyplinach zajrzyj do zestawienia ile kosztują zajęcia dodatkowe.

Na co patrzeć na pierwszym treningu

Czy trening ma części. Rozgrzewka, technika, ogólnorozwój — jeśli całe zajęcia to bieganie w kółko ze stoperem, dziecko szybko się zniechęci i niewiele się nauczy.

Czy jest wielobój, a nie specjalizacja. U dziesięciolatka ustawianie wyłącznie na 60 metrów to błąd, nawet jeśli dziecko jest w tym dobre. Wczesna specjalizacja to najkrótsza droga do przeciążeń — pisaliśmy o tym w tekście o kontuzjach i przeciążeniach u dzieci.

Ilu trenerów przypada na grupę. Przy skokach i rzutach jedna osoba nie upilnuje dwudziestu dzieci; rozsądny limit to 12–15 na trenera, a przy młodszych grupach mniej.

Czy wyniki są dla dziecka, czy dla klubu. Dobry trener dziecięcy mówi o technice i o postępie, a nie o tym, kto kogo pobił na ostatnim mityngu.

Dla jakiego dziecka to dobry wybór

Dla takiego, które lubi się ścigać, ale źle znosi presję drużyny — na bieżni odpowiada tylko za siebie i nikt nie powie mu, że „przez niego przegraliśmy mecz". Sprawdza się też jako drugi sport obok dyscypliny zespołowej, bo poprawia to, czego na boisku nikt nie trenuje osobno.

Jeśli dziecko szuka raczej zabawy i kontaktu z grupą niż pomiaru czasu, lepszym pierwszym wyborem będzie piłka nożna albo koszykówka. Jeśli potrzebuje pracy nad postawą i świadomością ciała — gimnastyka.

Gdzie szukać

W katalogu jest 40 klubów i sekcji lekkoatletycznych — najwięcej w Warszawie, następnie w Krakowie, Łodzi i Poznaniu. Pełną listę z dzielnicami i mapą znajdziesz w sekcji lekkoatletyka.

Nabory do grup młodzieżowych ruszają zwykle we wrześniu, ale większość klubów przyjmuje dzieci przez cały rok i pozwala przyjść na jeden trening na próbę. Warto z tego skorzystać — po godzinie na bieżni widać, czy dziecko chce wracać.